TEVHİD İSİMLİ DOSYAYI İNDİR

Merhaba! Tevhid (Allah'ın birliği ve her şeyin O'na ait olması) konusunu, birbirinden güzel ve akılda kalıcı örneklerle, senin için anlattım.

Tevhid kelimesi en basit ve kısa haliyle "birlemek" demektir. Dini bir terim olarak ise; Allah'ın tek, eşsiz ve benzersiz olduğuna, her şeyin sahibi ve yaratıcısı olduğuna inanmak demektir.

Ortaokul seviyesinde bunu daha iyi anlamak için günlük hayattan şu örneklere bakabiliriz:

Okul ve Müdür Örneği

Hayal et ki gittiğin okulun bir müdürü var. Okulun düzenini sağlayan, ders programlarını yapan, zillerin çalmasını ayarlayan tek bir sorumlu var.

Şimdi şöyle bir şey olabilir mi? Okulun bir koridorunda bir öğretmen, diğer koridorunda başka bir öğretmen, bahçesinde başka biri tamamen kafasına göre kurallar koysaydı okulda büyük bir karışıklık olurdu değil mi? Herkes ayrı bir telden çalar, okulda huzur kalmazdı. Okulun düzenli olabilmesi için tek bir müdürün yönetmesi şarttır.

• Tevhid Ne Anlama Gelir? İşte bu kâinat da devasa bir okul gibidir. Güneş'i birisi, yıldızları başka biri, suyu başka biri, insanı başka biri yaratsaydı ve yönetseydi her şey birbirine girer, kargaşa çıkardı. Ama kâinatımızda müthiş bir uyum var. Demek ki bu devasa kâinatı yaratan da idare eden de sadece ve sadece tek bir Yaratıcı'dır (Allah'tır). İşte buna tevhid denir.

Oyuncak ve Yapımcı Örneği

Elinde çok güzel, kumandalı, ışıklı ve hareket eden harika bir araba olduğunu düşün. Bu arabaya bakıp şöyle diyebilir misin: "Bu araba kendi kendine, tesadüfen parçaların birleşmesiyle oldu. Hiçbir ustası yok." Elbette diyemezsin. O arabanın var olması için akıllı bir tasarımcıya, bir ustaya ve fabrikaya ihtiyacı vardır.

• Tevhid Ne Anlama Gelir? Koldaki, bacaktaki, doğadaki sistemler o oyuncak arabadan milyonlarca kat daha mükemmeldir. Gözümüzün görmesi, kalbimizin durmadan atması, bir çiçeğin topraktan renk renk çıkması tesadüfen olamaz. Tevhid, bütün bu harika eserlerin sahibinin tek bir Allah olduğunu bilmek ve "Her şeyin yaratıcısı odur" demektir.

Kısaca Özetlersek:

Tevhid; "Allah birdir, eşi ve ortağı yoktur; her şey O'nun emriyle ve kudretiyle var olur" kuralına kalpten inanmaktır.

1. Mektubun Sahibi ve Muhteşem Kitap: Kâinat

Bir gün posta kutusundan sana çok güzel, el yazısıyla yazılmış, sanatlı bir mektup geldiğini hayal et. Bu mektubu okuduğunda içinde harika bilgiler, senin seveceğin şeyler olduğunu görürsün. Mektubu getiren kişiye hemen sorarsın: "Bu mektup kimden geldi?"

Eğer sana "Hiç kimse göndermedi, mektup kendi kendine kâğıda döküldü, harfler kendi kendine sıraya girdi" derlerse buna inanır mısın? Elbette inanmazsın! Hatta "Saçmalama, bu kadar düzenli bir yazının ve anlamın bir yazarı olmalı" dersin.

• Örneğin açılımı: İşte bu kâinat da muazzam bir kitaptır. Güneş bir kelime, dağlar ve denizler birer satırdır. Üzerinde yaşadığımız yeryüzü ise Allah'ın sanatlı bir mektubudur. Her bir çiçek, her bir hayvan sanki birer harftir. Nasıl ki harfler ve kitap yazarsız olamazsa, bu muazzam kâinat sarayı da bir Yazar'sız, bir Yaratıcı'sız olamaz. İşte Tevhid, bu kâinat kitabının tek ve eşsiz bir Yazarı (Allah'ı) olduğunu bilmek ve kabul etmektir.

2. Fabrika ve Çorba Örneği: Her Şeyi Veren Kim?

Düşün ki çok büyük, devasa bir fabrikaya gittin. Bu fabrikada tek bir düğmeye basılıyor ve milyonlarca çeşit ürün (ayakkabılar, çantalar, elbiseler, oyuncaklar) tam vakitli bir şekilde üretiliyor.

Şimdi sana deseler ki: "Bu dev fabrikadaki makineler kendi kendine çalışıyor, kimsenin yönetmesine gerek yok. Üstelik burada yapılan her şey tesadüfen (kendi kendine) ortaya çıkıyor." Aklın bunu kabul eder mi? Fabrikanın çalışması için mühendisler, ustalar, elektrik sistemleri ve akıllı bir plan gerekir değil mi?

• Örneğin açılımı: Dünyamız da hatta bütün kâinat, bu fabrikadan kat kat üstün muazzam bir fabrikadır. Bahar mevsiminde toprak denen o kara yerden kırmızı çilekler, sarı papatyalar, yeşil yapraklar çıkıyor. Her bir meyve, tıpki birer fabrika ürünü gibi kusursuz paketlenip bize sunuluyor. Toprağın ve suyun aklı, şuuru var mıdır ki kendi kendine bu harika meyveleri yapsın? Elbette yoktur. İşte bu, her şeyi kusursuz idare eden tek bir Yaratıcı'nın (Allah'ın) kudretini gösterir. Tevhid, bu dev kâinat fabrikasının arkasındaki tek kudret sahibini görmektir.

3. Mektup ve Damga (Mühür): Bütün Eserler Tek Bir Zata Aittir

Birçok farklı şehirden sana mektuplar geldiğini düşün. Mektupların tarzı, kâğıtları, üzerindeki yazılar farklı olabilir; ama hepsinin altında aynı padişahın tuğrası (mührü) vardır. O mührü gördüğün an anlarsın ki, bu mektupların hepsi aynı kişiden çıkmıştır.

• Örneğin açılımı: Kâinattaki bütün varlıklar – ister gökyüzündeki parıl parıl parlayan yıldızlar olsun, ister yer altındaki minik karıncalar, isterse bahçedeki rengârenk çiçekler – farklı farklıdır ama hepsinin üzerinde aynı "sanat mührü" vardır. Hepsi aynı kanunlarla çalışır, aynı güneş ışığından beslenir. İşte bu ortak mühür, kâinattaki bütün varlıkların tek bir Sahip'e, tek bir Yaratıcı'ya ait olduğunu bize gösterir.

Özetle Tevhid Nedir?

Tevhid, kâinattaki hiçbir şeyin başıboş ve tesadüfi olmadığını; her şeyin tek bir Allah tarafından planlandığını, yaratıldığını ve idare edildiğini kalben bilmek ve inanmaktır. Nasıl ki bir dikiş iğnesinin bile ustasız olması imkânsızsa, milyarlarca yıldızın ve canlı sistemin de tesadüfen olamayacağını bize akıl ve mantık söyler.

. Birtek Padişahın Mührü: Çarşıdaki Bütün Dükkânlar Aynı Sahibin

Geniş ve kalabalık bir çarşı hayal et. Bu çarşıda yüzlerce farklı dükkân var: Biri ekmek satıyor, biri ayakkabı, biri kıyafet, diğeri ise teknolojik aletler... Her dükkânda satılan eşyalar birbirinden tamamen farklı.

Şimdi sana deseler ki: "Bu dükkânların her birini başka biri kurdu. Hiçbirinin birbiriyle bağı yok, tamamen ayrı telden çalıyorlar." Ama biraz dikkatli baktığında, bütün dükkânların üzerinde aynı mührün olduğunu, hepsinin aynı merkezden idare edildiğini, hatta bütün dükkânlara gelen malların aynı büyük depodan dağıtıldığını görüyorsun. O zaman ne dersin? "Demek ki bu çarşının tamamı tek bir sahibe ait!" dersin değil mi?

• Örneğin açılımı: Bu kâinat da muazzam bir çarşı gibidir. Güneş gökyüzünden ısı dağıtır, bulutlar havadan su getirir, toprak altından çeşit çeşit sebzeler çıkar. Su, toprak, güneş ve hava birbirinden tamamen ayrı şeylerdir; ama hepsi ellerini birleştirip bizim masamıza lezzetli bir yemek (örneğin domatesli bir salata) getirmek için yardımlaşırlar. Akılsız ve şuursuz suyun, toprağın kendi başına plan yapıp "hadi insanlara salata yapalım" demesi imkânsızdır. Demek ki hepsi tek bir Sahib'in emir eri ve memurudur. Tevhid, bu büyük çarşıdaki her şeyin tek bir Yaratıcı'nın emriyle çalıştığını görmektir.

5. Fabrika ve Telefon Örneği: Her Şeyi Gören ve Duyan Tek Merkez

Düşün ki odanda oturuyorsun ve cebindeki telefonla dünyanın öbür ucundaki bir arkadaşınla rahatça konuşuyorsun. Aynı anda binlerce insan telefonla konuşuyor, milyonlarca mesaj bir yerden başka bir yere gidiyor, televizyonlarda binlerce kanal aynı anda yayın yapıyor.

Biri sana çıkıp deseler ki: "Bu sesleri, görüntüleri ve mesajları karıştıran hiçbir santral veya bilgisayar sistemi yok. Bunlar tamamen tesadüfen havada uçuşuyor ve doğru kişileri buluyor." Buna güler geçersin, değil mi? Çünkü arkasında çok büyük bir teknoloji, akıllı bir mühendislik ve kusursuz bir sistem olduğunu bilirsin.

• Örneğin açılımı: Bahar mevsiminde milyarlarca tohum toprak altına atılır. Her bir tohum, hangi bitki olacağını, yaprağını nasıl açacağını, çiçeğini hangi renge boyayacağını bilir. Koca koca ağaçlar, minik karıncalar, gökyüzündeki kuşlar... Hepsi aynı anda beslenir, sesleri ve ihtiyaçları aynı anda duyulur. Allah, milyarlarca canlıya aynı anda bakar, hiçbirini unutmaz ve karıştırmaz. Nasıl ki tek bir telefon santrali milyonlarca görüşmeyi karıştırmadan idare ediyorsa, bütün kâinatın santrali de Allah'tır. O, her şeyi aynı anda görür, duyar ve yönetir.

6. Sinek ve Güneş Örneği: En Küçük Şey ile En Büyük Şey Aynı Sanatkârın Eseridir

Eline minicik bir sinek aldığını hayal et. Kanatlarına mikroskopla baksan kusursuz motorlar, gözlerine baksan harika lensler görürsün. Sinek uçabiliyor, yönünü bulabiliyor, beslenebiliyor. Şimdi gökyüzüne bak: Devasa Güneş var; Dünya'yı ısıtıyor, gezegenleri etrafında döndürüyor.

Bir insan sormaz mı: "Bu kadar küçük bir sineği kusursuzca kim yarattı?" ve "Bu kocaman güneşi kim döndürüyor?" Risale-i Nur der ki: "Bir şeyi yaratmak, her şeyi yaratmak gibidir; her şeyi yaratmak da bir şeyi yaratmak kadar kolaydır."

• Örneğin açılımı: İnsan kendi yaptığı bir fabrikada ya büyük bir binayı kolay yapar ama detaylı bir iğne deliğini delmekte zorlanır ya da tam tersi olur. Ama Allah için "büyük" veya "küçük" farkı yoktur. Nasıl ki yazıcı, bir kâğıda kocaman bir dağı da tek bir harfi de aynı kolaylıkla yazarsa; Allah da en devasa yıldızları ve güneşi yaratmakta ne kadar kudretliyse, en minik sineğin gözünü ve kanadını yaratmakta da aynen o kadar kudretlidir. Bu da bize her şeyin tek bir Yaratıcı'nın elinden çıktığını gösterir.

7. Nakkaş ve Elmas Örneği: Sanat Eserinden Sanatkâra Gitmek

Çok değerli, üzerinde pırıl pırıl elmaslar ve muazzam işlemeler olan harika bir yüzük bulduğunu hayal et. Bu yüzüğü parmağına takıp hayranlıkla incelerken arkadaşına şöyle dersin: "Ne kadar harika bir sanat! Bu taşlar buraya kendi kendine dizilmiş olamaz, bu işlemeleri yapan çok usta bir kuyumcu var." Arkadaşın sana deseler ki: "Yoo, kuyumcu falan yok. Bu elmaslar tesadüfen yan yana geldi, maden kendi kendine eridi ve bu şekli aldı." Elbette buna inanmazsın, çünkü o eserdeki sanat, usta bir elin izini açıkça gösterir.

• Örneğin açılımı: İnsanın gözü, kulağı, kalbi; bir tavus kuşunun rengârenk tüyleri veya bir çiçeğin yapraklarındaki kusursuz simetri, o yüzükten binlerce kat daha sanatkârane eserlerdir. Bir eser, ustasını gösteren birer mektup gibidir. Kâinattaki bu muazzam sanat ve estetik, tesadüflere asla verilemez. Nasıl ki harika bir resim ressamını, mükemmel bir bina mimarını gösteriyorsa; bu kâinat sarayı da tek ve kudretli bir Sanatkâr'ın (Allah'ın) varlığını ve birliğini haykırır.

8. Hazine ve Anahtar Örneği: Her Şeyin Kapısını Açan Tek Bir Zât

Sana kilitli, çok büyük ve içinde hayal edemeyeceğin kadar değerli altınlar, mücevherler ve harika yiyecekler olan devasa bir hazine sandığı verdiklerini hayal et. Bu sandığın üzerinde binlerce kilit var ama elinde öyle sihirli bir anahtar var ki, tek bir hamleyle bütün kilitleri aynı anda açıyor ve bütün hazineler önüne seriliyor.

• Örneğin açılımı: Bu kâinat da kapıları kapalı, içinde sonsuz nimetler saklayan dev bir hazine gibidir. Bahar mevsimi, o hazinenin kapılarını açan sihirli bir anahtar gibidir. Bahar geldiğinde bütün ağaçlar, çiçekler, böcekler aynı anda dirilir; hepsi aynı "Hayy" (hayat veren) ve "Rezzak" (rızık veren) isminin mührüyle açılır. Bütün kâinatın kapılarını tek bir baharla açıp içini sayısız nimetle dolduran kimdir? Elbette bütün o hazinenin sahibi olan tek bir Yaratıcı'dır. Tevhid, o hazinenin de anahtarın da tek bir Sahib'e ait olduğunu bilmektir.

9. Sergi ve Sinema Perdesi Örneği: Gidip Gelen Misafirler ve Değişen Levhalar

Büyük bir salonda devasa bir sinema perdesi veya sürekli değişen harika bir fotoğraf sergisi hayal et. Perdede saniyeler içinde binlerce farklı manzara, birbirinden güzel olaylar akıp geçiyor. Filmin bittiğini ve yeni bir filmin başladığını görüyorsun. Filmi çeviren makine arka tarafta gizlidir; sen perdedeki görüntülere bakarak arkadaki o gizli ve akıllı makinâtı ve onu idare eden projeksiyon memurunu hayal edersin.

• Örneğin açılımı: Bu dünya da sürekli değişen, yaz bahar mevsimleriyle yenilenen muazzam bir sergi salonu gibidir. Sonbahar gelir, bu serginin resimleri (ağaçlar, yapraklar, çiçekler) kalkar; kışın perde kapanır, karla örtülür. Bahar gelince ise hiç beklenmedik yepyeni, rengârenk bir sergi taze bir film gibi sahneye konur. Bu kadar hızlı, düzenli ve sanatlı bir sergiyi her an yenileyen; arkada görünmeyen ama her şeyi idare eden tek bir Yaratıcı vardır. Hiçbir sergi resimsiz, hiçbir film makinesiz ve operatörsüz olamayacağı gibi, bu kâinat sergisi de Yaratıcı'sız olamaz.